The Fly-Bottle

در این گفت‌وگو سروش معروضی با مهدی ابراهیم‌پور درباره‌ی پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد او در زمینه‌ی معرفت‌شناسی اختلاف‌نظر صحبت می‌کند. مهدی توضیح می‌دهد که فیلسوفان چگونه می‌توانند به ما کمک کنند تا درک دقیق‌تری از این پدیده‌ی اجتماعی پیدا کنیم. در ادامه، او به این پرسش می‌پردازد که مواجهه‌ی معقول با اختلاف‌نظر چه ویژگی‌هایی دارد. سپس مفهوم عقلانیت و جایگاه آن در فضای اجتماعی امروز جامعه‌ی ایران به بحث گذاشته می‌شود.

معرفی مهمان:

 مهدی ابراهیم‌پور پژوهشگر حوزه‌ی معرفت‌شناسی اجتماعی است. او مدارک کارشناسی ارشد خود را در رشته‌ی فلسفه‌ی علم از دانشگاه صنعتی امیرکبیر و در رشته‌ی فلسفه از دانشگاه ساسکاچوان دریافت کرده است. تمرکز اصلی پژوهش‌های او بر موضوعات «معرفت‌شناسی اختلاف‌نظر» و «ظلم معرفتی» معطوف است.

 

معرفی میزبان:

سروش معروضی پژوهشگر تاریخ فلسفه‌ی تحلیلی و نیز تاریخ و فلسفه‌ی علوم اجتماعی است. پژوهش‌های او در حوزه‌ی تاریخ فلسفه و علم، بر تأثیر جنگ جهانی اول بر نظریات عقلانیت در انگلستان تمرکز دارد. او در کار خود تفسیر تازه‌ای از آثار فلسفی و اقتصادی «فرانک رمزی» و «جان مینارد کینز» ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد که چگونه این آثار می‌توانند با مباحث معاصر در معرفت‌شناسی عقلانیت مرتبط و برای آن‌ها مفید باشند. سروش دکترای خود را در رشته‌ی تاریخ و فلسفه‌ی علم از دانشگاه تورنتو دریافت کرده است.

 

برای شنیدن نسخه پادکست جلسات، می‌توانید  کانال "The Fly-Bottle" را در پلتفرم های پادکست جستجو کنید، یا برای تماشای ویدیوی کامل به کانال یوتیوب "The Fly-Bottle" سر بزنید.

کلیه مطالب، اظهارنظرها و دیدگاه‌های ارائه‌شده توسط مهمانان و میزبانانِ گفت‌وگوها، صرفاً بیانگر نظر شخصی آنان است.

  

هدف «مگس در بطری» فراهم‌ساختن فضایی برای طرح و انتشار تحلیل‌ها و دیدگاه‌های متخصصان و محققان در حوزه‌های مختلف است.  در این چارچوب، این مجموعه از اتخاذ موضع رسمی پرهیز می‌کند.

در این اپیزود با همراهی ندا هوشنگ، از منظر عدالت اقلیمی به بررسی اثرات کوتاه‌مدت و بلندمدت جنگ بر ایران می‌پردازیم. ابتدا با نگاهی کوتاه به آمار و شواهد، پیامدهای زیست‌محیطی جنگ را مرور می‌کنیم و سپس نقش نظامی‌گری و تقویت ساختارهای ارتشی را به‌عنوان عاملی در تخریب محیط زیست تحلیل می‌کنیم. در ادامه، با بررسی چند نمونه موردی، ابعاد ملموس این تخریب‌ها را نشان می‌دهیم. در نهایت، با رویکردی اینترسکشنال و از لنز اکوفمینیسم، به نابرابری‌ها، هزینه‌های ناعادلانه و فشار مضاعف بر گروه‌های به‌حاشیه‌رانده‌شده می‌پردازیم.

معرفی مهمان:
ندا هوشنگ اکوفمنیست و فعال محیط زیست، دانش‌آموخته کشاورزی اکولوژیک از دانشگاه SLU سوئد است. ندا از منظر اکولوژی سیاسی و اجتماعی و با تاکید بر عدالت اقلیمی به بحران های محیط زیستی و منشأ آنها می‌پردازد.

معرفی میزبان:
فاضل گنجی شاعر و پژوهشگر در حوزه انرژی و فناوری معماری است. او دارای مدرک دکتری در این رشته بوده و در شرکت Transsolar در آلمان فعالیت می‌کند. تمرکز کاری او بر پیوند میان طراحی معماری، بهره‌وری انرژی و رویکردهای پایدار در محیط‌زیست است.

 

برای شنیدن نسخه پادکست جلسات، می‌توانید  کانال "The Fly-Bottle" را در پلتفرم های پادکست جستجو کنید.

کلیه مطالب، اظهارنظرها و دیدگاه‌های ارائه‌شده توسط مهمانان و میزبانانِ گفت‌وگوها، صرفاً بیانگر نظر شخصی آنان است.

  

هدف «مگس در بطری» فراهم‌ساختن فضایی برای طرح و انتشار تحلیل‌ها و دیدگاه‌های متخصصان و محققان در حوزه‌های مختلف است.  در این چارچوب، این مجموعه از اتخاذ موضع رسمی پرهیز می‌کند.

در این قسمت از سلسله جلسات مگس در بطری با شیرین خیام‌باشی به گفت‌وگو نشستیم. در این گفت‌وگو، عطا حشمتی از شیرین سوال‌هایی درباره‌ی تاریخ شکل‌گیری جامعه‌ی ایرانیان مقیم خارج از کشور (دیاسپورای ایرانی) پس از تغییر رژیم در انقلاب سال ۱۳۵۷ پرسید و دکتر خیام‌باشی توضیح داد چگونه این جامعه در پس موج‌های متوالی مهاجرت و به دلیل تنوع نسلی و تضادهای سیاسی و مذهبی درون‌گروهی، هرگز نتوانست به یک پرچم و نماد واحد برای همبستگی، نمایندگی و شکل‌گیری فضای عمومی دست یابد. در این گفتگو، شیرین خیام‌باشی با نگاهی جامعه‌شناختی و پدیدارشناختی، به نقش پرچم در بازنمایی شکاف‌های منحصر به فرد ایرانیان ساکن در کلان‌شهر تورنتو در کانادا پرداخته است. او همچنین به سوال‌های عطا حشمتی دربارهٔ مفهوم دیاسپورا و اهمیت آن برای سیاست امروز ایران پاسخ داد.

دکتر شیرین خیام‌باشی جامعه‌شناس و استادیار دانشگاه متروپولیتن تورنتو در کانادا است. موضوع کار شیرین تحلیل روابط قومی و نژادی جوامع پس از مهاجرت در کانادا است. او در پایان‌نامه‌ی دکترایش در دانشگاه مک‌مستر تضادهای بین‌گروهی و چالش‌های اجتماعی و سیاسی مهاجران ایرانی در کانادا را بر اساس جنسیت، دین و نزاع‌های درون‌گروهی مورد تحلیل قرار داد. دکتر خیام‌باشی مفهوم «اسلام‌هراسی درون‌گروهی» (in-group Islamophobia) را برای بررسی شکاف مذهبی در جامعه‌ی دیاسپورای ایرانی به علم جامعه‌شناسی معرفی کرده است. او اکنون به مطالعه‌ی شکاف‌های جنسیتی در میان مهاجران که با احیای نقش‌های سنتی جنسیتی پس از مهاجرت و به چالش گرفتن هویت جنسی همراه است می‌پردازد.

 

برای شنیدن نسخه پادکست جلسات، می‌توانید  کانال "The Fly-Bottle" را در پلتفرم های پادکست جستجو کنید، یا برای تماشای ویدیوی کامل به کانال یوتیوب "The Fly-Bottle" سر بزنید.

 

کلیه مطالب و دیدگاه‌های ارائه‌شده توسط مهمانان و میزبانانِ گفت‌وگوها، صرفاً بیانگر نظر شخصی آنان است.

  

هدف «مگس در بطری» فراهم‌ساختن فضایی برای طرح و انتشار تحلیل‌ها و دیدگاه‌های متخصصان و محققان در حوزه‌های مختلف است.  در این چارچوب، این مجموعه از اتخاذ موضع رسمی پرهیز می‌کند.

دولت‌ها گاها تمایل به کنترل همه جانبه فضای گفتمانی جامعه دارند اما مردم عموما در فضا‌هایی خارج از کنترل مستقیم ساختارهای قدرت و سانسور، فضا‌های گفتمانی ثانویه‌ای برای تولید و مصرف به نسبت آزادانه شکایت‌های خود می‌سازند. در این مطالعه، فضاهای هنری و مجازی غیرقانونی به عنوانی "ناجنبش‌های گفتمانی" تعریف می‌شوند. ناجنبش‌های گفتمانی در شکل‌گیری ناجنبش‌ها و اعتراضات افقی تاثیر قابل توجهی دارند و در موقعیت‌های خاص، با "فعال" شدن اعتراضات گسترده را همراهی می‌کنند. در این گفت و‌گو ما نقش رپ فارسی را به عنوان یک ناجنبش گفتمانی در طی دو دهه اخیر بررسی می‌کنیم.

معرفی مهمان: 

Danial Vahabli is a political sociologist interested in the intersection of resistance, culture, and globalization. He is currently a sociology PhD Candidate at Stony Brook University, NY and a graduate fellow of Institute for Advanced Computational Science.

در این جلسه مفهوم نوینی را که کانت در کتاب نقد عقل محض از خودآگاهی ارائه می‌دهد، به بحث می‌گذارم. برخلاف تجربه‌گرایان و عقل‌گرایانی که خودآگاهی را به‌صورت آگاهی از یک ابژه تصویر می‌کردند، کانت تبیینی از خودآگاهی به دست می‌دهد که در آن «خود»، با وجود آنکه موضوع آگاهی قرار می‌گیرد، بدل به ابژه نمی‌شود. او بدین‌ترتیب تفسیری فعالانه یا اجراگرایانه (performative) از خودآگاهی ارائه می‌دهد که هم‌خاستگاه با شناخت ابژه‌های تجربه است. با این تفسیر، کانت تمایزهای دقیقی میان مفهوم خودآگاهی در معرفت‌شناسی فلسفی و مفهوم خودآگاهی در روان‌شناسی تجربی و روان‌شناسی عقلانی (که اکنون بخشی از الهیات تلقی می‌شود) برقرار می‌سازد. در این بحث می‌کوشم مفهوم خودآگاهی را در بستر پروژه‌ی نقدی کانت قرار دهم و حدود و معنای آن را روشن سازم.

شهاب فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد فلسفه از دانشگاه شهید بهشتی تهران و دانشگاه کاتولیک لوون است و حوزه‌ی پژوهشی او کانت و ایدئالیسم آلمانی را در بر می‌گیرد. پژوهش فعلی او بر روش‌ شناخت فلسفی به ویژه روشهای اجراگرایانه‌ (performative) و برساخت‌گرایانه‌ (constructivist) در فلسفه‌ی آلمانی پساکانتی متمرکز است.

 

این جلسه به کوشش حلقه‌ی «خوانش نقد عقل محض» تهیه شده است.

# TheFlyBottle

# مگس_در_بطری

# فلسفه